''Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie''
Strona współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach poddziałania 19.4 Wsparcie na rzecz kosztów bieżących i aktywizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Plan włączenia społeczności

Lokalna Strategia Rozwoju Lokalnej Grupy Działania "Zielone Bieszczady" będzie dokumentem współfinansowanym ze środków EFRROW (Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich) oraz EFS+ (Europejskiego Funduszu Społecznego Plus), który powstanie przy aktywnym udziale lokalnej społeczności.

Angażowanie społeczności lokalnej w przygotowanie LSR będzie uwzględniało przedstawicielstwo wszystkich sektorów, na których oparte jest działanie LGD, tj.: przedstawiciele sektora społecznego, publicznego i gospodarczego. Na obszarze każdej z gmin planowanych do objęcia LSR odbędzie się po minimum jednym spotkaniu. W trakcie konsultacji zostaną zdefiniowane problemy i potrzeby lokalnej społeczności oraz propozycje ich rozwiązania. Spotkania z udziałem lokalnej społeczności pozwolą na przeprowadzenie analizy SWOT, określenie celów i ustalenia ich hierarchii, sformułowanie wskaźników realizacji LSR oraz identyfikacji grup docelowych strategii.

Aby zagwarantować udział lokalnej społeczności w procesie tworzenia strategii i jej realizacji, Lokalna Grupa Działania "Zielone Bieszczady" upubliczni informacje o konsultacjach w sprawie tworzenia LSR na swojej stronie internetowej, stronach internetowych gmin będących członkami LGD oraz na tablicach ogłoszeń w siedzibie LGD oraz w gminach. Jedną z metod angażowania społeczności lokalnej w przygotowanie LSR na etapie określania celów i ustalania ich hierarchii będą także badania ankietowe. Dodatkowo w ramach konsultacji społecznych mieszkańcy obszaru planowanego do objęcia LSR będą mogli brać czynny udział w budowie wspomnianego dokumentu poprzez składanie propozycji do analizy SWOT, a także celów LSR. W okresie na jaki zostanie udzielone wsparcie Lokalna Grupa Działania "Zielone Bieszczady" zapewni funkcjonowanie strony internetowej. Biuro Stowarzyszenia w okresie przejściowym będzie zapewniało obsługę mieszkańców obszaru planowanego do objęcia LSR.

Lokalna Strategia Rozwoju (LSR) zostanie przygotowana z udziałem społeczności lokalnej, zostaną przeprowadzone konsultacje społeczne. Lokalna Strategia Rozwoju powstanie w oparciu o metodę partycypacyjno-ekspercką z wykorzystaniem tzw. trójkąta współpracy, która polega na wykorzystaniu trzech metod pracy nad strategią, tj. eksperckiej, urzędniczej i partycypacyjnej. Metoda ekspercka polega na zaangażowaniu różnego rodzaju ekspertów, w szczególności specjalistów ds. zarządzania strategicznego i rozwoju lokalnego, tj. analityków, strategów, moderatorów, ewaluatorów, itp. Metoda urzędnicza polega na wykorzystaniu wiedzy, umiejętności i kwalifikacji pracowników instytucji samorządowych i publicznych (urzędy gmin tworzących obszar LGD, podległe im jednostki we wszystkich dziedzinach mających wpływ na rozwój społeczności lokalnej i jakość życia mieszkańców). Jednak zasadniczą częścią całej metodologii jest metoda partycypacyjna, polegająca na zaangażowaniu mieszkańców, wykorzystaniu wiedzy, umiejętności i kwalifikacji przedstawicieli społeczności lokalnej obszaru LGD "Zielone Bieszczady" (min. sołtysów, członków OSP i KGW, lokalnych liderów, przedstawicieli innych lokalnych organizacji społecznych, parafii i inicjatyw obywatelskich, przedsiębiorców, mieszkańców). Trójkąt współpracy to metoda włączania (partycypacji społecznej) przedstawicieli różnych środowisk tworzących wspólnotę lokalną obszaru LGD do prac nad budową, wdrażaniem, ewaluacją i aktualizacją Lokalnej Strategii Rozwoju. Trójkąt współpracy - przyjmie formułę dedykowanej Grupy Roboczej ds. LSR pracującej głównie w formie stacjonarnej oraz e-konsultacji, którą będą tworzyli przedstawiciele lokalnych instytucji publicznych, podmiotów prywatnych i organizacji pozarządowych, zarówno będący członkami LGD, jak i potencjalnymi beneficjentami oraz partnerami realizacyjnymi poszczególne przedsięwzięcia zapisane w LSR. Zadaniem jej członków będzie m.in. udział w spotkaniach konsultacyjnych dotyczących opracowania LSR. Grupa robocza ds. LSR będzie koordynowała proces przygotowania LSR, zebranie i analizę danych niezbędnych do opracowania strategii w ramach podejścia Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność oraz stanowiła wsparcie organizacyjne i merytoryczne w partycypacyjnym procesie tworzenia strategii, a w dalszym etapie jej realizacji i ewaluacji.

Dzięki zastosowaniu metody partycypacyjno-eksperckiej, zagwarantowany zostanie szeroki udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji strategicznych dla obszaru LRS, jak również możliwość wpływania przez mieszkańców na planowane i realizowane działania oraz wysoki poziom konsultacji społecznych. Zapisy LSR na poszczególnych etapach jej tworzenia będą każdorazowo szeroko konsultowane, w szczególności przez wykorzystanie elektronicznych form komunikacji (np. portale społecznościowe, strony www., e-mail). Wybrana metodologia oraz wszelkie działania związane z opracowaniem Lokalnej Strategii Rozwoju, w tym z włączeniem społeczności lokalnej w ten proces, zostały zaplanowane głównie w oparciu o doświadczenie własne LGD oraz poszczególnych gmin. Pod uwagę wzięte zostaną wyniki ewaluacji wdrażania Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2007-2013 oraz 2014-2020, dobre praktyki wynikające ze współpracy z różnymi podmiotami oraz z udziału stowarzyszenia w projektach i przedsięwzięciach opartych na zasadach partnerstwa i partycypacji społecznej.

Proces tworzenia LSR ukierunkowany zostanie na zagadnienia dotyczące głównych cech podejścia LEADER, w szczególności na zagadnienia określone w §3 ust. 2 pkt 4) rozporządzenia, między innymi: innowacyjność, cyfryzację, środowisko i klimat, zmiany demograficzne (Opis zmian demograficznych z uwzględnieniem starzenia się społeczeństwa oraz wyludnienia) oraz partnerstwo w realizacji LSR.

Prace, związane z opracowaniem Lokalnej Strategii Rozwoju, obejmowały będą następujące działania:

- Powołanie Grupy Roboczej ds.LSR (trójkąt współpracy), którą tworzyć będą przedstawiciele trzech sektorów: publicznego, gospodarczego i społecznego, w tym mieszkańców.

- Diagnoza obszaru (definiowanie potrzeb i problemów) Potrzeby i problemy zostaną określone na podstawie przeprowadzonej diagnozy społeczno-gospodarczej obszaru, bazującej na danych statystycznych, wynikach przeprowadzonej ewaluacji LSR 2007-2013 oraz 2014-2020, wynikach badań społecznych, w szczególności badania ankietowego, które wykaże potrzeby i preferencje społeczności lokalnej w zakresie prowadzenia polityki rozwoju w najbliższych latach.

- Analiza SWOT W wyniku przeprowadzonej diagnozy obszaru, jej wyniki i elementy charakterystyczne dla obszaru LGD wykorzystane zostaną do określenia mocnych i słabych stron obszaru oraz określenia szans i zagrożeń. Wyniki analizy strategicznej SWOT dla obszaru LSR wykorzystywały będą dane i informacje zebrane w ramach badania ankietowego, spotkań w gminach, prac grupy roboczej oraz szerokich konsultacji społecznych. Wyniki analizy będą podstawą do formułowania celów rozwojowych, działań, wskaźników itd.

- Określenie celów i ustalenie ich hierarchii wraz ze wskazaniem metody ich określania. Punktem wyjścia dla określenia celów, a następnie ustalenia ich hierarchii, będą wyniki analizy diagnostycznej i analizy strategicznej SWOT, bazujących na danych statystyki publicznej, badaniach społecznych, ewaluacji dotychczasowej LSR oraz wynikach prowadzonych dyskusji i konsultacji. Wykorzystana zostanie metoda drzewa problemów i drzewa celów. Hierarchizacja zostanie dokonana zgodnie z ekspercką techniką priorytetyzacji, w którą zaangażowani zostaną przedstawiciele grupy roboczej.

- Wskazanie rozwiązań stanowiących sposoby realizacji LSR, sformułowanie wskaźników realizacji LSR, identyfikacja grup docelowych dla poszczególnych celów/przedsięwzięć określonych w LSR Podczas prac nad LSR prowadzony będzie nabór na propozycje projektów czyli pomysłów na przedsięwzięcia, które - według respondentów - powinny zostać zrealizowane w najbliższych latach na obszarze wdrażania LSR. Wykorzystana zostanie specjalna „fiszka projektu”, która będzie gromadzić informacje na temat preferencji społeczności lokalnej oraz wskazywać proponowane rozwiązania i projekty rozwojowe dotyczące obszaru LGD. Fiszka (karta projektu) będzie szeroko dystrybuowana, m.in. w formie elektronicznej i tradycyjnej (papierowej), w tym podczas konsultacji, warsztatów i prac zespołu roboczego. Plan przygotowania LSR zakłada udział społeczności lokalnej na każdym etapie jej opracowywania (diagnoza, założenia, planowane działania i sposoby ich realizacji), a następnie wdrażania/realizacji. Konsultacje będą prowadzone w szczególności poprzez badania wśród społeczności lokalnych, e-konsultacje, otwarte spotkania informacyjno-konsultacyjne w biurze lub w terenie, warsztaty, a także przy okazji wydarzeń, w których LGD będzie brała udział- Konsultacje będą skierowane do różnych grup odbiorców, a ich formy odpowiadały oczekiwaniom, preferencjom i możliwościom danej grupy odbiorców.

Konsultacje społeczne przeprowadzone będą na obszarze planowanym do objęcia LSR zarówno w formie stacjonarnej oraz online:

1) Badania społeczne - jedną z form konsultacji będą badania społeczne. Planuje się zrealizowanie badań ankietowych wśród społeczności lokalnych obszaru LGD. Kwestionariusz ankiety będzie dostępny do wypełnienia przez wszystkich zainteresowanych w wersji elektronicznej oraz dla grupy osób nie posługujących się biegle komputerem w wersji tradycyjnej - papierowej.

2) Warsztat strategiczny z udziałem władz Stowarzyszenia, przedstawicieli Grupy Roboczej ds. LSR władz poszczególnych gmin, liderów lokalnych, instytucji publicznych, podmiotów prywatnych i organizacji pozarządowych, przewodników mający na celu opracowanie założeń LSR, które będą zgodne z jednej strony z potrzebami, problemami i oczekiwaniami społecznymi, a z drugiej będą spójne z celami rozwoju poszczególnych gmin tworzących obszar LGD - określonych w ich strategiach rozwoju. Pracom diagnostyczno-operacyjnym poświęcony zostanie dedykowany warsztat ukierunkowany na zdefiniowanie głównych kierunków rozwoju obszaru LSR - gmin, których duże walory przyrodnicze, kulturowe stwarzają dobre podłoże do rozwoju różnych form turystyki, prezentowania tradycji i kultury regionu. Charakterystyczny też i wspólny dla wszystkich gmin jest wysoki poziom bezrobocia wynikający przede wszystkim z braku dużych zakładów pracy, dlatego w planowanych i podejmowanych w przyszłości działaniach bardzo ważne jest pobudzanie mieszkańców do przedsiębiorczości w różnych jej obszarach. Teren działania gmin LGD "Zielone Bieszczady" to teren o bardzo różnorodnej i bogatej kulturze, tradycji i trudnej historii. Fakt ten daje bardzo duże możliwości ukazywania z jednej strony odrębności kulturowej poszczególnych gmin, tworzenia charakterystycznych produktów lokalnych, ale również pokazywania wspólnych cech historii tych terenów, czego idealnym przykładem jest szlak architektury drewnianej. Nie bez znaczenia jest fakt, iż turystyka jest jednym z sektorów bezpośrednio dotkniętych skutkami pandemii, podobnie jak wpływ wojny na Ukrainie na życie mieszkańców tego terenu z uwagi na transgraniczne położenia obszaru LGD "Zielone Bieszczady". Te nowe problemy i wyzwania będą również tematem w dyskusji podczas warsztatów (termin: VI 2022).

3) Spotkania w gminach LGD - przewiduje się przeprowadzenie co najmniej 7 spotkań o charakterze warsztatowym (po 1 w każdej z gmin). W każdym spotkaniu wezmą udział przedstawiciele sektora: publicznego, gospodarczego i społecznego (trójkąt współpracy). Warsztaty będą miały formułę ogólnodostępną, aby umożliwić udział w nich każdej zainteresowanej osobie czy organizacji (termin: VI - IX 2022).

4) Konsultacje społeczne z dominacją e-konsultacji - poza realizacją badań społecznych i konsultacji społecznych założeń LSR - w formie warsztatu strategicznego i spotkań w gminach, zakłada się przeprowadzenie szeroko rozumianego procesu konsultacji społecznych, mającego na celu informowanie mieszkańców obszaru LGD o toczącym się procesie opracowywania Strategii oraz weryfikację założeń dokumentu. Konsultacje prowadzone będą w sposób ciągły - w całym okresie opracowywania LSR, równolegle do realizowanych prac. Podczas konsultacji wykorzystywane będą głównie narzędzia elektroniczne - konsultacje prowadzone będą poprzez stronę internetową LGD oraz stronę na portalu społecznościowym - facebook. Dodatkowo każdy z mieszkańców będzie miał możliwość złożenia swoich propozycji zadań i projektów za pomocą specjalnej "fiszki projektu".